Plakaty o Romach trafiły na plac i do biblioteki, by opowiadać bez stereotypów

W Książnicy Beskidzkiej i na Placu Wojska Polskiego pojawiły się plakaty, które zamiast dekoracji stawiają pytania o pamięć, tożsamość i miejsce Romów w Europie. Podczas spotkania 10 kwietnia rozmowa szybko wyszła poza samą ekspozycję – obok sztuki pojawiła się historia, spór o stereotypy i bardzo konkretne pytanie o to, jak mówić o mniejszości bez uproszczeń. Tego wieczoru biblioteka i miejska przestrzeń zagrały jednym głosem.
- Plakaty rozchodzą się między salą a placem Wojska Polskiego
- Za obrazem Romów stoi spór o pamięć i obywatelstwo
- Rozmowa w Książnicy zeszła na stereotypy i historię, a finał miał muzyczny rytm
Plakaty rozchodzą się między salą a placem Wojska Polskiego
Wystawa z Międzynarodowego Konkursu na Plakat „Rom, Obywatel, Europejczyk” została rozłożona w dwóch miejscach, tak by jej przekaz nie zamykał się wyłącznie w sali Książnicy Beskidzkiej. Część prac ogląda się w Międzykulturowym Centrum Dialogu, a kolejną – dosłownie pod gołym niebem – na Placu Wojska Polskiego.
To rozwiązanie ma sens nie tylko artystyczny, ale i miejski. Plakat wychodzi tam, gdzie codziennie przechodzą ludzie, więc przestaje być jedynie muzealnym eksponatem. Staje się krótkim, mocnym komunikatem, który można zobaczyć przy okazji zwykłego spaceru przez centrum Bielska-Białej.
- w sali Międzykulturowego Centrum Dialogu Książnicy Beskidzkiej,
- na Placu Wojska Polskiego.
Podczas otwarcia dyrektor Książnicy Beskidzkiej Katarzyna Ruchała przypomniała, że to miejsce już wcześniej pracowało z tematyką romską. Wspomniała, że po latach wróciła do przestrzeni, w której przed dwoma dekadami odbywały się podobne działania. W jej słowach było wyraźne poczucie ciągłości, a nie jednorazowego wydarzenia.
Najświeższe wiadomości z Bielska-Białej czekają na stronie głównej bielskonews.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.
Za obrazem Romów stoi spór o pamięć i obywatelstwo
Wprowadzenie do spotkania należało do Władysława Kwiatkowskiego, dyrektora Centrum Historii i Kultury Romów w Oświęcimiu. Mówił o potrzebie mówienia o romskim dziedzictwie jako o części europejskiej historii, a nie dodatku na marginesie. Podkreślał też, że wystawa odsuwa na bok łatwy folklor i pokazuje Romów jako ludzi obecnych w życiu społecznym na równych prawach.
“W tej wystawie wychodzimy od popularnego, ale często krzywdzącego folkloru” – mówił Władysław Kwiatkowski.
W podobnym tonie brzmiała wypowiedź Natalii Janusik z Centrum Historii i Kultury Romów w Oświęcimiu, która przed prezentacją plakatów zaprosiła publiczność na film o historii Romów przygotowany z użyciem sztucznej inteligencji. To wyraźny sygnał, że instytucja szuka nowych form opowiadania o trudnej i rozległej historii.
“Nie wszystkim chce się czytać” – zaznaczyła, tłumacząc, że krótka, ośmiominutowa forma ma być bardziej dostępna dla młodszych odbiorców.
Kurator przedsięwzięcia, dr hab. prof. Uniwersytetu Śląskiego Sebastian Kubica, przypomniał, że jury musiało wybrać trzydzieści prac z wielu nadesłanych. Zwrócił też uwagę na międzynarodowy rozmach konkursu – główny medal zdobył plakat z Kuby. To ważny detal, bo pokazuje, że temat romskiej tożsamości wybrzmiewa nie tylko lokalnie, ale i daleko poza Polską.
Rozmowa w Książnicy zeszła na stereotypy i historię, a finał miał muzyczny rytm
Po wernisażu przyszła pora na debatę z udziałem Władysława Kwiatkowskiego, Sabiny Kwiatkowskiej, studentki historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, oraz Marka Isztoka, historyka zajmującego się tematyką romską. Dyskusja szybko zeszła na problem, który dla Romów pozostaje codziennością – utrwalone wyobrażenia i wiedzę opartą bardziej na skrócie niż na faktach.
Władysław Kwiatkowski mówił, że Romowie należą do najbardziej nielubianych mniejszości w Europie, a w Polsce wiedza o nich często kończy się na obrazie taboru. Przypomniał przy tym ważny fakt, który wciąż bywa pomijany w potocznych opowieściach.
“Romowie taborami przestali podróżować z końcem lat 60. XX wieku” – podkreślił.
W trakcie debaty wybrzmiał też temat pamięci o Holokauście Romów oraz doświadczeń własnej rodziny Kwiatkowskiego. Mówił o tym, że zmiana sposobu myślenia nie wydarza się od razu, bo stereotypy są odporne i długo trzymają się języka codzienności. Dlatego potrzebna jest edukacja po obu stronach – i ta formalna, i ta zwykła, rozmowna, prowadzona bez dystansu.
“Romowie chcą być traktowani jak równoprawni obywatele” – zaznaczył.
Wieczór domknął koncert Józefa Jochymczyka Mersteina, barda sinti jazzu i swingu, który wystąpił razem z czeskim wirtuozem skrzypiec Markiem Balogiem. Dzięki temu spotkanie nie zakończyło się na dyskusji o historii i prawach mniejszości. Zostało jeszcze muzyczne echo, które w Książnicy Beskidzkiej wybrzmiało równie mocno jak same plakaty.
na podstawie: Urząd Miejski w Bielsku-Białej.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły
![[PIŁKA NOŻNA] GKS Tychy – Rekord Bielsko-Biała 1:0. Gol w 45. minucie rozstrzygnął mecz Betclic 2. ligi](/images/mecz/thumbnails/gks-tychy-rekord-bielsko-biala-15112026-10.webp)
[PIŁKA NOŻNA] GKS Tychy – Rekord Bielsko-Biała 1:0. Gol w 45. minucie rozstrzygnął mecz Betclic 2. ligi

Nagroda Starosty Bielskiego dla Zofii Barzyk z Czechowic-Dziedzic

Bielski szpital dostanie sprzęt dla wielu oddziałów. Wśród zakupów system kontroli dawek

Gaz pieprzowy i ciosy za 3,5 tys. zł. 24-latek usłyszał zarzut rozboju

W Bielsku-Białej 1500 pierwszoklasistów pozna zasady bezpiecznej drogi

Ostatnia niedziela z kolejką na Szyndzielnię. Potem rozpocznie się przegląd

Stary list albo zabawka mogą stać się tematem konkursu dla uczniów w Bielsku-Białej

W bielskim szpitalu leczono 133 wcześniaki. Każde dziecko wymaga innej opieki

Zdrowe nawyki mogą obniżyć ryzyko cukrzycy o ponad 50 proc.

Zakład Karny wyprzedził policjantów i strażaków. Wyniki turnieju w Bielsku-Białej

Fałszywe SMS-y o mandatach. Oszuści podszywają się pod policję

Nowa filia Podkowy w Bielsku-Białej wspiera 20 osób i ich rodziny

Najstarsza Bielszczanka skończyła 106 lat. Stefania Zęgota świętowała jubileusz

Betlejem na papierze i płótnie. Konkurs czeka na prace z różnych pokoleń
Przydatne dane teleadresowe
- Starostwo Powiatowe w Bielsku-Białej - kontakt i godziny
- Apteki Pisarzowice, gmina Wilamowice, powiat bielski - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Bielsku-Białej - kontakt, nadzór, badania
- Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla Miasta Bielska-Białej - kontakt, godziny, zgłaszanie samowoli
- Książnica Beskidzka - Filia Komorowice w Bielsku-Białej: kontakt, zapisy i zajęcia
- Biuro Powiatowe ARiMR w Bielsku - Białej - kontakt, godziny, wnioski online
