Drzewa mają chronić miasta przed upałami i podtopieniami

Wspólne sadzenie drzew, zakładanie ogrodów i troska o istniejącą zieleń mają stać się odpowiedzią na skutki zmian klimatu. Klub Gaja zachęca mieszkańców Bielska-Białej, szkoły, firmy i instytucje do udziału w 24. edycji Święta Drzewa. Tegoroczne hasło brzmi „Odporni klimatycznie”. Za akcją stoją nie tylko symboliczne nasadzenia, ale też konkretne działania poprawiające bezpieczeństwo podczas upałów i gwałtownych opadów.

• Święto Drzewa łączy sadzenie roślin z ochroną przed skutkami pogody
• Żywa infrastruktura pomaga miastom radzić sobie z upałem
• Szkoły, firmy i mieszkańcy mogą organizować własne działania

Święto Drzewa łączy sadzenie roślin z ochroną przed skutkami pogody

Inicjatywa została ustanowiona przez Klub Gaja 10 października 2003 roku. Od tego czasu w działania angażują się przedszkola, szkoły, uczelnie, organizacje społeczne, samorządy, firmy i osoby prywatne. Wspólny cel obejmuje sadzenie drzew i krzewów, tworzenie ogrodów oraz ochronę terenów zieleni.

Bilans dotychczasowych edycji jest znaczący. W akcjach uczestniczyło blisko 850 tysięcy osób, które posadziły prawie 1,1 miliona drzew. Powstało także ponad 2 tysiące schronień i budek lęgowych dla zwierząt. Klub Gaja wskazał ponadto ponad 250 wyjątkowych drzew ważnych dla mieszkańców poszczególnych miejscowości. Trafiły one do finału konkursu Drzewo Roku.

Jacek Bożek, założyciel i lider Klubu Gaja, podkreśla, że odporność klimatyczna wymaga zwiększania liczby drzew i terenów zieleni, ochrony już istniejących nasadzeń oraz zatrzymywania deszczówki.

„Nie możemy dłużej zwlekać” – mówi Jacek Bożek, założyciel i lider Klubu Gaja.

Dla mieszkańców oznacza to, że udział w akcji może przyjąć różne formy – od posadzenia rodzimych gatunków po stworzenie miejsca, w którym woda po ulewie będzie mogła zatrzymać się w gruncie. Istotne jest także zachowanie dużych, starszych drzew, których korony zapewniają cień i obniżają temperaturę w najbliższym otoczeniu.

Żywa infrastruktura pomaga miastom radzić sobie z upałem

Prof. Piotr Skubała z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, członek Państwowej Rady Ochrony Przyrody, zwraca uwagę, że drzewa nie powinny być traktowane wyłącznie jako element dekoracyjny. W jego ocenie stanowią część infrastruktury potrzebnej do ochrony zdrowia i bezpieczeństwa.

„Drzewa nie są dekoracją naszego świata. Są jednym z warunków naszego bezpieczeństwa i naszego życia” – tłumaczy prof. Piotr Skubała z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Do tak rozumianej żywej infrastruktury należą również lasy, rzeki, mokradła, gleby i różnorodność biologiczna. Te elementy zatrzymują wodę, pomagają chłodzić atmosferę, chronią glebę i ograniczają skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych.

W mieście korony drzew dają cień podczas fal upałów, a roślinność i gleba mogą przejmować część wody z gwałtownych opadów. Zieleń tworzy też warunki życia dla wielu gatunków. Dlatego sadzenie nowych roślin nie zastępuje ochrony istniejących drzew – oba działania wzmacniają odporność terenów zamieszkanych przez ludzi.

Szkoły, firmy i mieszkańcy mogą organizować własne działania

Klub Gaja zaprasza do przygotowania lokalnych inicjatyw. W Bielsku-Białej mogą włączyć się w nie zarówno placówki oświatowe i organizacje, jak i osoby indywidualne. Proponowane działania obejmują:

• sadzenie drzew, krzewów i bylin rodzimych gatunków oraz zgłaszanie nasadzeń do licznika drzew;
• zajęcia edukacyjne, gry terenowe, zabawy, konkursy, pikniki rodzinne i happeningi poświęcone ochronie przyrody;
• budowę i montaż schronień oraz budek lęgowych dla owadów zapylających, ptaków i małych ssaków.

Rodzime gatunki są szczególnie istotne, ponieważ tworzą warunki sprzyjające miejscowym zwierzętom i lepiej wpisują się w naturalne funkcjonowanie ekosystemu. Udział w Święcie Drzewa może więc oznaczać nie tylko jednorazową akcję, lecz także dłuższą opiekę nad posadzonymi roślinami i miejscem, w którym zostały zasadzone.

na podstawie: Urząd Miejski w Bielsku-Białej.