Dwie wojenne biografie na jednej mogile. Pojawiła się plakieta IPN

Na cmentarzu w Białej spotkali się bliscy, uczniowie, weterani i przedstawiciele władz. W centrum uroczystości znalazła się mogiła Anny i Jerzego Klimondów – małżeństwa, którego życiorysy prowadzą przez kampanię wrześniową, służbę w Polskich Siłach Zbrojnych i Powstanie Warszawskie. Na grobie umieszczono plakietę „Grób weterana walk o wolność i niepodległość Polski”.

• Plakieta IPN przypomina historię małżeństwa z Bielska-Białej
• Jerzy Klimonda walczył na Zachodzie, a później uczył w Bielsku
• Anna Klimonda była łączniczką i sanitariuszką podczas Powstania Warszawskiego

Plakieta IPN przypomina historię małżeństwa z Bielska-Białej

Uroczystość odbyła się 1 października na cmentarzu Parafii Opatrzności Bożej w Bielsku-Białej. Wzięli w niej udział członkowie rodziny, przedstawiciele szkolnych społeczności, weterani, organizacje patriotyczne, prezydent Jarosław Klimaszewski oraz wiceprzewodniczący Rady Miejskiej Konrad Łoś.

Prezydent mówił, że pamięć o osobach walczących o niepodległość jest potrzebna także dziś, gdy wolność nie może być traktowana jako wartość dana raz na zawsze. Zwrócił uwagę, że dla młodzieży obecnej podczas ceremonii było to spotkanie z konkretnymi życiorysami, a nie tylko z datami z podręczników.

„Nie można patrzeć w przyszłość bez tożsamości wywodzącej się z naszej przeszłości” – powiedział prezydent Bielska-Białej Jarosław Klimaszewski.

Ceremonię poprowadził Jan Kwaśniewicz, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach. Wyjaśnił, że program realizowany przez Instytut Pamięci Narodowej na podstawie ustawy z 2018 roku obejmuje opieką groby osób walczących o wolność i niepodległość Polski. Wsparcie może dotyczyć także utrzymania mogił, a oznaczenie pozwala zachować pamięć o konkretnych osobach.

„Oprócz udzielania świadczeń pieniężnych na utrzymanie tych miejsc, staramy się przywoływać naszych bohaterów z imienia i nazwiska” – zaznaczył Jan Kwaśniewicz.

Biografię Anny i Jerzego Klimondów przedstawiła Anna Binek-Zajda z katowickiego IPN. Następnie Jan Kwaśniewicz zamontował na mogile plakietę. Modlitwę za zmarłych odmówił ks. kpt. Paweł Jaworski, proboszcz Parafii Wojskowej Bożego Miłosierdzia w Bielsku-Białej.

Jerzy Klimonda walczył na Zachodzie, a później uczył w Bielsku

Jerzy Klimonda urodził się w 1914 roku w Pewli Ślemieńskiej, w rodzinie nauczycielskiej. Po nauce w Żywcu ukończył Uniwersytet Jagielloński, gdzie zdobył tytuł magistra filozofii. Przed wojną pracował jako nauczyciel matematyki i fizyki w szkołach w Chrzanowie oraz Będzinie.

Po mobilizacji pod koniec sierpnia 1939 roku wziął udział w kampanii wrześniowej. Został internowany na Węgrzech, a następnie przedostał się na Zachód. Służył jako porucznik w 1. Pułku Artylerii Motorowej 1. Dywizji Pancernej generała Stanisława Maczka.

Za udział w walkach otrzymał między innymi:

• Krzyż Walecznych,
• Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami,
• Medal Wojska z Okuciami,
• 1939–1945 Star,
• France-Germany Star,
• Defence Medal.

Do Polski wrócił w 1947 roku. Początkowo uczył w gimnazjum w Żywcu, jednak jego wcześniejsza służba w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie wpłynęła na jego sytuację zawodową. Od 1949 roku przez wiele lat pracował w Państwowej Szkole Przemysłowej w Bielsku, późniejszym Technikum Włókienniczym.

Był nauczycielem matematyki, wychowawcą młodzieży i osobą zaangażowaną społecznie. W czasach stalinowskich zachował bezpartyjność. Po wydarzeniach marca 1968 roku odmówił przyjęcia stanowiska dyrektora szkoły, uznając sposób jego zaproponowania za krzywdzący. Zmarł w Bielsku-Białej w 1975 roku.

Anna Klimonda była łączniczką i sanitariuszką podczas Powstania Warszawskiego

Anna Klimonda urodziła się w 1925 roku w Warszawie. Podczas Powstania Warszawskiego pełniła kilka funkcji: była łączniczką, sanitariuszką oraz dowódcą patrolu sanitarnego w Batalionie im. gen. Józefa Sowińskiego na Woli. Otrzymała stopień plutonowego.

Po upadku powstania trafiła do niemieckich obozów, między innymi do Lamsdorf, czyli dzisiejszych Łambinowic. Jej wojenną służbę uhonorowano kilkoma odznaczeniami:

• Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski,
• Krzyżem Walecznych,
• Srebrnym Medalem „Zasłużonym na Polu Chwały”,
• Medalem za Warszawę 1939–1945,
• Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 roku,
• Odznaką Grunwaldzką,
• Warszawskim Krzyżem Powstańczym.

Anna Klimonda zmarła w Bielsku-Białej w 1993 roku. Dzięki oznaczeniu mogiły osoby odwiedzające cmentarz mogą nie tylko rozpoznać miejsce pochówku, ale także dowiedzieć się, jakie losy stały za nazwiskami wyrytymi na nagrobku.

na podstawie: Urząd Miejski w Bielsku-Białej.