Jak współczesne malarstwo próbuje odnowić obraz Bożego Narodzenia

W Książnicy Beskidzkiej w Bielsku-Białej zawisły obrazy, które chcą zdjąć ze świąt warstwę komercyjnego szumu i przypomnieć o duchowym wymiarze Bożego Narodzenia. Wernisaż przyciągnął artystów różnych generacji, a organizatorzy mówią o dłuższym planie sięgającym 21 wielkich tematów malarstwa religijnego. To wystawa, która zestawia tradycję z pytaniami o język współczesnej wiary.

• Wernisaż w Książnicy Beskidzkiej - co można zobaczyć i kto pokazał prace
• Projekt Namalować katolicyzm od nowa - skala i kontekst w Bielsku-Białej

Wernisaż w Książnicy Beskidzkiej - co można zobaczyć i kto pokazał prace

W czytelnym, niemal intymnym układzie sal Książnicy Beskidzkiej zaprezentowano ponad dwadzieścia współczesnych przedstawień Narodzenia. Na ekspozycji znalazły się prace zarówno artystów o ugruntowanej pozycji, jak i reprezentantów młodszego pokolenia. Wśród autorów warto wyróżnić:

• Jarosław Modzelewski
• Ignacy Czwartos
• Jacek Dłużewski
• Wojciech Głogowski
• Jacek Hajnoś OP
• Krzysztof Klimek
• Bogna Podbielska
• Beata Stankiewicz
• Grzegorz Wnęk
• Karolina Żądło

Wystawa powstała w ramach czwartej edycji projektu Namalować katolicyzm od nowa prowadzonego przez organizatorów według założeń zakładających realizację 21 wielkich tematów malarstwa religijnego, w tym 20 tajemnic różańca. Kuratorem przedsięwzięcia jest Dariusz Karłowicz. Organizatorzy oraz zaangażowani w przygotowanie merytoryczne eksperci podkreślają, że celem jest ofiarowanie widzowi innego języka obrazowania sacrum niż dominujący w popkulturze.

“Tłumaczenie Ewangelii na język współczesny to obowiązek każdego pokolenia chrześcijan. Czy nam się uda, tego oczywiście nie wiem. Wiem natomiast, że nieobecność malarstwa sakralnego jest sprawą bardzo poważną” — Dariusz Karłowicz

Z artystów padały też osobiste decyzje kompozycyjne. Beata Stankiewicz mówi o chęci pokazania Maryi kładącej Dzieciątko na ziemi jako gestu oddania. Jarosław Modzelewski zwraca uwagę na przesyt wizualny i komercyjny charakter współczesnych obrazów świątecznych i stawia pytanie, jak przebić się przez ten hałas, by dotrzeć do istoty święta.

“Święto to zostało niemal całkowicie przykryte warstwą szumu komercyjnego, chaosem i kiczem” — Jarosław Modzelewski

“Na dole w żłobie jest już zarysowany grób pański, w którym znajdzie się Chrystus na trzy dni po śmierci” — Bogna Podbielska

Ważne terminy i praktyczne informacje

• 20 stycznia, godz. 17.00 - wernisaż
• Wystawa dostępna do 21 lutego

Projekt Namalować katolicyzm od nowa - skala i kontekst w Bielsku-Białej

Projekt finansują i prowadzą m.in. Teologia Polityczna, Fundacja Świętego Mikołaja oraz Instytut Kultury św. Jana Pawła II z Angelicum w Rzymie. Przy pracach merytorycznych współpracowali teolodzy i historycy sztuki tacy jak o. Paweł Trzopek OP, o. Jarosław Kupczak OP, Anna Kilian, Juliusz Gałkowski oraz ks. Józef Naumowicz. Organizatorem towarzyszy też działalność edukacyjna obejmująca wykłady, comiesięczne seminaria i publikacje.

Projekt był pokazany wcześniej w kilku ośrodkach w Polsce i planowany jest pokaz w Rzymie w przyszłym roku w Musei San Salvatore in Lauro jesienią 2026 roku. Inicjatywa łączy wystawiennictwo z debatą o roli sztuki sakralnej w przestrzeni publicznej i stara się wypracować nowe formy wizualnego opowiadania o wierze.

Dla mieszkańców wystawa może być okazją do zobaczenia, jak współcześni artyści mierzą się z tematami znanymi od stuleci i do porównania tych ujęć z komercyjnymi obrazami świąt w przestrzeni publicznej. Pokazy prac czołowych twórców i udział intelektualistów dają też pretekst do rozmowy o tym, czym dziś może być sztuka sakralna i jak rozmawiać o niej poza kościołem.

na podstawie: Urząd Miejski w Bielsku-Białej.