Martwe drzewa jako źródło życia - plenerowa wystawa przy placu Wojska Polskiego

W sercu Bielska‑Białej rozstawiła się wystawa, która zmusza do zatrzymania kroku i przewartościowania tego, co w lesie uznajemy za zbędne. Na placu Wojska Polskiego zdjęcia i krótkie teksty pokazują, że stare pnie i obumierające konary to nie defekt, lecz fundament życia dla setek gatunków. Organizatorzy chcą, by mieszkańcy spojrzeli na las wolniej - jak na sieć powiązań, a nie tylko źródło drewna.

• Wystawa Drugie życie drzew pokazuje las jako skomplikowany system
• Na placu Wojska Polskiego - las w centrum Bielska‑Białej

Wystawa Drugie życie drzew pokazuje las jako skomplikowany system

Ekspozycja powstała z inicjatywy Inicjatywa Las Wokół Miast i bazuje na ideach książki Drugie życie drzewa. Na planszach znalazły się fotografie ukazujące różne etapy życia lasu - od młodych pni po omszałe, powalone konary. Autorzy zdjęć, wśród których są naukowcy i doświadczeni fotografowie, pokazują, jak martwe drewno staje się środowiskiem dla owadów, grzybów, ptaków i roślin, a także jak wpływa na naturalny cykl odnowy drzewostanu.

“Las nie wymaga naszej nieustannej kontroli, lecz zrozumienia i szacunku dla jego naturalnych procesów. Martwe drzewo to nie strata, lecz nieodzowny element cyklu życia lasu”
— Renata Lejawka, koordynatorka projektu

W przygotowanie wystawy zaangażowali się m.in. prof. Zbigniew Wilczek, dr Mariusz Wierzgoń oraz znany dziennikarz i fotograf przyrodniczy Adam Wajrak. Dobór zdjęć i opracowanie treści powierzono Jackowi Zacharze, a projekt graficzny przygotowała Zuzanna Wawrzeńczyk Żanna. Wśród autorów są też: Janusz Banaś, Michał Grzywa, Marcin Karetta, Renata Lejawka, Ola Liana, Wojciech Mikler, Adrian Spuła, Mirosław Wiśniewski.

Na placu Wojska Polskiego - las w centrum Bielska‑Białej

Wystawa wystawiona jest na placu Wojska Polskiego, dzięki czemu temat natury i jej procesów pojawia się w miejskiej przestrzeni, gdzie zwykle myśli się o betonie i ruchu. To zabieg celowy - pokazuje, że przyroda funkcjonuje według własnych reguł także blisko zabudowań, a jej potrzeby nie zawsze pokrywają się z gospodarskimi oczekiwaniami.

Organizatorzy podkreślają, że celem nie jest tylko edukacja przyrodnicza, lecz też zmiana perspektywy: od postrzegania lasu jako zasobu do uznania jego wartości ekologicznej i emocjonalnej. W praktyce może to oznaczać inne podejście do wycinek, pozostawiania fragmentów martwego drewna w zadrzewieniach i planowania zieleni w mieście z myślą o bioróżnorodności.

Mieszkańcy mogą odebrać tę wystawę jako zaproszenie do obserwacji i zadawania pytań - dlaczego pewne drzewa pozostawia się w spokoju, jakie gatunki korzystają z martwego drewna i jak zmienia się las, gdy przestanie być traktowany wyłącznie jako “zasób”. Dla osób spacerujących po centrum to także praktyczna lekcja: warto zwracać uwagę na detale przyrody, które z pozoru wyglądają jak niszczejące elementy, a w rzeczywistości odgrywają rolę w utrzymaniu równowagi ekosystemu.

Wystawa została przygotowana przez społeczność Inicjatywa Las Wokół Miast w Bielsku‑Białej - jej forma i treść skierowana jest zarówno do osób już zainteresowanych przyrodą, jak i tych, którzy na co dzień nie zaglądają do lasu.

na podstawie: UM Bielsko-Biała.