Diamentowy jubileusz Czechowic–Dziedzic – od kolei do fabryk, 75 lat miasta
W cieniu dawnych hal i torów mieszkańcy Czechowic–Dziedzic obchodzą 75. rocznicę nadania praw miejskich. Na brukach ulicy Kolejowej i przy „Starej Gminie” wciąż widać ślady przemian, które przez ponad sto lat przekształcały wieś w miasto. W jubileuszowym tonie pojawia się też pamięć o fabrykach, domach kolejowych i ludziach, którzy przyjechali tu z różnych stron świata.
- Kolej przywiozła przemysł – jak tory zmieniły krajobraz
- Ulica Legionów i Stara Gmina – centrum administracji przed laty
- Czechowice–Dziedzice przez liczby i pamiątki Izby Regionalnej
Kolej przywiozła przemysł – jak tory zmieniły krajobraz
To przy torach rozpoczęła się przemiana, która ukształtowała późniejszy miejski charakter obu osiedli. Do Dziedzic dotarła kolej z Wiednia już w grudniu 1855 roku, co dało impuls do rozbudowy zabudowy przy ulicy Kolejowej – domów kolejowych, rampy załadunkowej i dworca. W kolejnych dekadach powstawały zakłady, które uczyniły z Czechowic i Dziedzic lokalny ośrodek przemysłu: między innymi fabryka podkładów kolejowych Szwelownia (lata 70. XIX w.), cynkownia i walcownia (1896), kopalnia Silesia (1902), rafineria Vacuum Oil Company (1905) oraz późniejsze zakłady takie jak Zakłady Rowerowe „Apollo” (1920) i Zakłady Elektryczne „Kontakt” (1921). Ten ciężki przemysł przyciągał inwestorów, techników i robotników, co tworzyło mozaikę zawodów i kultur w przestrzeni miejskiej.
Więcej aktualności z Bielska-Białej znajdziesz na stronie głównej bielskonews.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na bielskonews.pl/wydarzenie.
Ulica Legionów i Stara Gmina – centrum administracji przed laty
W historii samorządu ważne były miejsca spotkań i władzy. Pierwsza siedziba władz Czechowic – tzw. Stara Gmina – powstała przy ulicy Legionów; przy tej samej ulicy mieściła się też siedziba wójta Dziedzic. To tu formowały się lokalne decyzje i to tu przez lata krzyżowały się drogi urzędników, przedsiębiorców i mieszkańców. Po I wojnie światowej funkcję wójtów pełnili m.in. Józef Mola (Czechowice) i Paweł Kieloch (Dziedzice), później urząd stawał się symbolem przemian administracyjnych aż do okresu po II wojnie światowej, gdy nazwę miasta i struktury przekształcono na stałe.
Czechowice–Dziedzice przez liczby i pamiątki Izby Regionalnej
Formalnie prawa miejskie nadano Czechowicom – wraz z przyłączonymi Dziedzicami – z dniem 1 stycznia 1951 roku (ustawa z 14 grudnia 1950 r.). Zmiana nazwy na Czechowice–Dziedzice nastąpiła decyzją z 22 listopada 1958 roku i weszła w życie 1 stycznia 1959 roku. Przed reformą miasto obejmowało 34,28 km², po zmianie było to 32,95 km², a w 1959 roku zamieszkiwało je około 17,5 tysiąca osób.
Wiedzę o tych przemianach przechowuje i udostępnia Izba Regionalna – jak przypomina Jacek Cwetler, kustosz placówki – gdzie gromadzone są fotografie urzędów, zdjęcia pracowników i pamiątki po warsztatach oraz kolejowych zakładach. Wśród eksponatów znajdują się także ślady dawnych zajazdów i hoteli, które nadawały miejscu miejski charakter dawno przed oficjalnym nadaniem praw miejskich.
Mieszkańcy i odwiedzający mogą rozpoznać spuściznę po przemysłowym rozwoju w konkretnych punktach miasta – przy ulicy Kolejowej, na Lesisku czy w rejonie dawnej lokomotywowni. Te miejsca opowiadają historię, która łączy przedsiębiorczość XIX i XX wieku z teraźniejszością miasta obchodzącego jubileusz. Bibliografia i materiały archiwalne, z których korzysta Izba Regionalna, pomagają odczytać kolejne warstwy tej opowieści i zrozumieć, jak rozwój przemysłu przełożył się na strukturę miejską, administrację i codzienne życie mieszkańców.
na podstawie: UM Czechowice-Dziedzice.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Bibuła ożyje w Bielsku-Białej. ROK zaprasza na spotkanie z żywiecką tradycją

W Bielsku-Białej listopad zabrzmi beskidzką gawędą i ożyje w koronce

Bielskie inicjatywy sąsiedzkie mogą zdobyć 10 tys. zł od Kauflandu

Obwodnica Hałcnowa wchodzi w teren. Najpierw przygotowanie i wycinka

Oszuści wykorzystują wizerunek Spotify do wyłudzania danych

Ponad 90 proc. zdanych matur i większy nabór do szkół powiatu bielskiego

Blisko 60 zawodników rozpoczęło ligę tenisa stołowego w Kozach

Da Vinci w ginekologii. Pierwsze operacje robotyczne w Bielsku-Białej

PSZOK przy Straconki zamkną na miesiąc. Dwa pozostałe punkty będą działać

Zumba dla trojga chorych dzieci. Charytatywny maraton odbędzie się w Hałcnowie

30 stypendiów dla młodych bielszczan. Aqua zmieniła sposób wypłat

Do 20 listopada można nadsyłać prace na konkurs inspirowany Julianem Fałatem

Przekazanie szpitala klinicznego utknęło. Radni apelują o równe finansowanie

Około promila i dwa zakazy. Sąd orzekł dożywotni zakaz, potem deportacja
Przydatne dane teleadresowe
- Apteki Buczkowice, powiat bielski - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach - Delegatura w Bielsku-Białej - kontakt, wydziały, paszporty, sprawy cudzoziemców
- Bielskie Pogotowie Ratunkowe - kontakt, godziny, informacje
- Drugi Śląski Urząd Skarbowy w Bielsku-Białej - kontakt, godziny, sprawy online
- Państwowa Inspekcja Pracy w Bielsku-Białej - kontakt, godziny i zasięg działania
- Parafia Jezusa Chrystusa Odkupiciela Człowieka w Bielsku-Białej - msze, kancelaria, sakramenty
