Ławnicy jako łącznik prawa i życia - noworoczne spotkanie w Ratuszu

Podczas spotkania 20 stycznia w Ratuszu w Bielsku‑Białej rozmowy skupiły się nie tylko na podziękowaniach, lecz i na roli ławników w praktyce sądowej. W sali sesyjnej padły słowa o odpowiedzialności, długich dniach pracy i niskiej świadomości społecznej na temat tej funkcji. Zebrani przez moment mierzyli się z pytaniem, jak przybliżyć sąd zwykłym mieszkańcom.

• W Ratuszu mówiono o ciężkiej pracy i społecznej roli ławników
• Kto i ile - kadencja, liczby i wymagania w Bielsku‑Białej
• Jak wygląda dzień ławnika i czego wymaga ta funkcja

W Ratuszu mówiono o ciężkiej pracy i społecznej roli ławników

W spotkaniu władz miasta z ławnikami wzięli udział przedstawiciele kierownictwa Sądu Okręgowego i Sądu Rejonowego oraz przewodniczący rad ławniczych. Powitania i podziękowania popłynęły ze strony władz samorządowych i kierownictwa sądów, podkreślając znaczenie udziału obywateli w wymiarze sprawiedliwości.

“Te spotkania z państwem w sali sesyjnej stają się tradycją” — powiedział prezydent miasta Jarosław Klimaszewski, dodając uznanie dla wkładu ławników.

Wiceprezeska Sądu Okręgowego Anna Kuboszek‑Roman zwracała uwagę na równorzędność podpisu ławnika z podpisem sędziego zawodowego i na skalę obciążeń: wielogodzinne rozprawy, czasami kilkanaście spraw rozwodowych jednego dnia. Z kolei przewodniczący Rady Ławniczej Konrad Hamerlak wskazał na problem niskiej wiedzy społecznej o istnieniu i znaczeniu tej funkcji.

“Polacy nie wiedzą, że taka funkcja w polskim wymiarze sprawiedliwości w ogóle istnieje i, że jest bardzo istotna” — zaznaczył Konrad Hamerlak.

Przewodnicząca Rady Miejskiej Dorota Piegzik‑Izydorczyk podziękowała ławnikom za bezstronność i empatię, a prezes Sądu Rejonowego Marcin Kowrygo podkreślił, że ławnicy wnoszą do narad sądowych doświadczenie życiowe i zdrowy rozsądek.

Kto i ile - kadencja, liczby i wymagania w Bielsku‑Białej

Obecni ławnicy zostali wybrani na kadencję 2024-2027. Przy Sądzie Rejonowym działa 25 ławników - w tym 19 wybranych przez radę; przy Sądzie Okręgowym działa 82 ławników - w tym 55 wybranych przez radę.

Wymogi formalne dla kandydatów do pełnienia funkcji ławnika obejmują między innymi:

• ukończenie 30 lat i nieprzekroczenie 70 lat,
• posiadanie obywatelstwa polskiego i korzystanie z pełni praw cywilnych,
• nieposzlakowana opinia,
• co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe,
• zamieszkanie lub zatrudnienie w miejscu kandydowania przez co najmniej rok,
• zdolność zdrowotna do pełnienia obowiązków.

Dodatkowo, do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy wskazane jest wybranie osoby z praktyczną znajomością tej materii. Główne obowiązki ławnika to uczestnictwo w wyznaczonych posiedzeniach i zapoznanie się z aktami sprawy. Ławnik może orzekać tylko w jednym sądzie, a jego głos ma taką samą moc jak głos sędziego zawodowego. Nie wykonuje natomiast czynności sędziego poza rozprawą.

Jak wygląda dzień ławnika i czego wymaga ta funkcja

Ze strony praktycznej padły konkretne obrazy: długie godziny na sali sądowej i wielokrotne decyzje podejmowane w krótkim czasie — przykładem było zestawienie pracy od 8.00 do 16.00, kiedy to dzień może wypełnić seria kolejnych spraw. Taka intensywność pokazuje, że rola ławnika to nie tylko symboliczny udział, lecz realne obciążenie decyzyjne.

Perspektywa dla mieszkańca - co z tego wynika Obecność ławników w sądach oznacza, że przy rozstrzyganiu spraw obok norm prawnych brana jest pod uwagę także praktyczna wiedza i wrażliwość społeczna. Dla osób, które zastanawiają się nad kandydowaniem lub trafiły do sądu jako uczestnik postępowania, warto wiedzieć, że:

• głos osoby wybranej spośród obywateli ma realny wpływ na wynik orzeczenia,
• praca ławnika wiąże się z wymogiem przygotowania merytorycznego do każdej sprawy oraz ze znacznym obciążeniem czasowym,
• zwiększenie świadomości o tej funkcji pomaga zrozumieć, jak działa wymiar sprawiedliwości i kto w praktyce współtworzy decyzje sądowe.

Spotkanie w Ratuszu zakończyło się noworocznymi życzeniami i sygnałem, że trzeba dalej pracować nad popularyzacją roli ławników, aby więcej mieszkańców poznało tę ważną funkcję.

na podstawie: Urząd Miejski w Bielsku-Białej.