Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Bielsku-Białej - kontakt, zasoby i usługi

15 maja 2026

Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Bielsku-Białej to nowoczesna placówka archiwalna obsługująca mieszkańców południowej części województwa śląskiego. Od 2015 roku działa w nowoczesnym budynku, do którego przeniesiono zasoby wcześniejszych oddziałów w Bielsku-Białej, Oświęcimiu i Żywcu. To tu można uzyskać dokumenty genealogiczne, odpisy akt, zaświadczenia oraz skorzystać z pracowni naukowej.

Szukam adresu i danych kontaktowych → Kontakt i siedziba Chcę uzyskać odpisy lub zaświadczenia → Zadania i udostępnianie Chcę poznać rodzaje dokumentów w zbiorach → Zasób archiwalny Interesuje mnie konserwacja starych akt → Pracownia Masowego Odkwaszania Papieru Chcę wiedzieć, jak napisać wniosek o dokumenty → FAQ Szukam świadectwa pracy z dawnych lat → FAQ Chcę sprawdzić lokalizację archiwum → FAQ Chcę skorzystać z pracowni naukowej → FAQ Chcę poznać ceny skanów i kserokopii → FAQ Szukam informacji o innych oddziałach → FAQ Chcę zapisać szkołę na lekcję archiwalną → FAQ

Kontakt i siedziba

Oddział w Bielsku-Białej jest jedną z placówek Archiwum Państwowego w Katowicach. Przed wizytą warto skontaktować się telefonicznie.

Nazwa	Adres	Telefon
Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Bielsku-Białej	Bielsko-Biała	33 484 81 80

Zadania i udostępnianie

Archiwum realizuje szereg zadań związanych z państwowym zasobem archiwalnym — od przejmowania i zabezpieczania dokumentów po ich udostępnianie obywatelom i instytucjom. Dla mieszkańca najważniejsze są usługi bezpośrednie: można tu uzyskać uwierzytelnione wypisy, odpisy i wyciągi z akt, a także reprodukcje dokumentów i zaświadczenia na ich podstawie. Szczególnie często poszukiwana jest dokumentacja osobowo-płacowa — świadectwa pracy, zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach z okresu PRL oraz wcześniejszego.

Obszar	Opis
Kształtowanie zasobu	Przejmowanie, ewidencjonowanie i opracowywanie materiałów archiwalnych
Przechowywanie i zabezpieczanie	Profesjonalne warunki magazynowe dla dokumentów historycznych
Udostępnianie	Wypisy, odpisy, wyciągi, reprodukcje i zaświadczenia dla obywateli
Działalność naukowa	Badania, publikacje i popularyzacja wiedzy o zasobach
Informacja i edukacja	Lekcje archiwalne, wystawy, doradztwo dla badaczy

Zasób archiwalny

Zbiory oddziału w Bielsku-Białej są wyjątkowe w skali kraju — jako jedyne w Polsce zawierają akta z obszaru trzech zaborów. Łączna długość akt przekracza 20 000 metrów bieżących, a materiały sięgają końca XIII wieku. To zróżnicowane źródło dla genealogów, historyków regionalnych, badaczy przemysłu i osób poszukujących dokumentów rodzinnych.

Rodzaj materiału	Opis
Dokumenty administracji państwowej	Akta z lat 1815–1938, Sejmu Śląskiego (1922–1939), urzędów wojewódzkich i starostw
Dokumenty plebiscytowe i powstańcze	Akta Polskiego Komisariatu Plebiscytowego i Naczelnej Rady Ludowej (1920–1922)
Dokumenty okupacyjne	Rejencja katowicka, sąd specjalny, NSDAP i jej struktury powiatowe
Dokumenty PRL i transformacji	Urzędy wojewódzkie, rady narodowe, dokumentacja PZPR po 1989 r.
Akta gospodarcze	Spółki, koncerny, przedsiębiorstwa, związki pracodawców i pracowników
Zbiory kartograficzne	Wielotysięczny zbiór map topograficznych i planów miast
Druki ulotne i fotografie	Afisze, plakaty, obwieszczenia, dokumenty życia społecznego

Pracownia Masowego Odkwaszania Papieru

Przy ul. Józefowska 104 działa także specjalistyczna Pracownia Masowego Odkwaszania Papieru — unikatowa w skali kraju jednostka ratująca zniszczone dokumenty. Została otwarta w grudniu 2007 roku i od tego czasu prowadzi masową konserwację akt z XIX i XX wieku, które uległy zakwaszeniu. Technologia opiera się na kąpieli wodorowęglanem magnezu, po której dokumenty są czyszczone, prasowane, reperowane i przepakowywane do bezkwasowych opakowań. To zaplecze techniczne nie obsługuje bezpośrednio klientów — działa na potrzeby własne archiwum i innych instytucji, zabezpieczając zasoby na przyszłe pokolenia.

Element	Informacja
Technologia	Masowe odkwaszanie wodorowęglanem magnezu w kąpieli wodnej (Neschen)
Przeznaczenie	Ratowanie dokumentów z XIX–XX w. zniszczonych przez zakwaszenie
Proces	Oczyszczanie → kąpiel odkwaszająca → prasowanie → reperacja → przepakowanie
Lokalizacja	Osobny budynek parterowy przy ul. Józefowska 104

FAQ

1. Jak napisać wniosek o wydanie dokumentów z archiwum? Wniosek należy złożyć na piśmie, wskazując jak najdokładniej dane poszukiwanej osoby oraz rodzaj dokumentacji. Można to zrobić osobiście, listem poleconym lub przez ePUAP.

2. Jak uzyskać świadectwo pracy z archiwum? Świadectwa pracy i inna dokumentacja osobowo-płacowa z okresu PRL oraz wcześniejszego przechowywana jest w zasobie archiwalnym. Należy złożyć wniosek o wydanie odpisu lub zaświadczenia, podając dane pracodawcy, okres zatrudnienia i dane osobowe. Wypis z akt można otrzymać w formie uwierzytelnionej.

3. Gdzie jest archiwum w Bielsku-Białej? Archiwum mieści się przy ul. Józefowska 104, 83-214 Bielsko-Biała. To nowoczesny budynek archiwalny oddany do użytku w 2015 roku, zastępujący starsze placówki w mieście.

4. Jak skorzystać z pracowni naukowej? Pracownia naukowa służy do pracy z materiałami archiwalnymi.

5. Ile kosztują skany i kopie dokumentów? Za skany, kopie i reprodukcje dokumentów archiwalnych pobierane są opłaty zgodnie z cennikiem archiwum.

6. Gdzie są oddziały zamiejscowe archiwum? Archiwum Państwowe w Katowicach posiada cztery oddziały zamiejscowe: w Bielsku-Białej (ul. Józefowska 104), Cieszynie, Gliwicach i Raciborzu. Oddział w Bielsku-Białej obsługuje region południowy, wcześniej obejmował także Oświęcim i Żywiec.

7. Jak zapisać szkołę na lekcję archiwalną? Lekcje archiwalne i wycieczki edukacyjne są elementem działalności popularyzatorskiej archiwum.

Materiał źródłowy stanowiła strona https://katowice.ap.gov.pl/ap/oddzial/bielsko-biala.

Autor: redakcja bielskonews