Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Bielsku-Białej - kontakt, zasoby i usługi

Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Bielsku-Białej to nowoczesna placówka archiwalna obsługująca mieszkańców południowej części województwa śląskiego. Od 2015 roku działa w nowoczesnym budynku, do którego przeniesiono zasoby wcześniejszych oddziałów w Bielsku-Białej, Oświęcimiu i Żywcu. To tu można uzyskać dokumenty genealogiczne, odpisy akt, zaświadczenia oraz skorzystać z pracowni naukowej.
Szukam adresu i danych kontaktowych → Kontakt i siedziba Chcę uzyskać odpisy lub zaświadczenia → Zadania i udostępnianie Chcę poznać rodzaje dokumentów w zbiorach → Zasób archiwalny Interesuje mnie konserwacja starych akt → Pracownia Masowego Odkwaszania Papieru Chcę wiedzieć, jak napisać wniosek o dokumenty → FAQ Szukam świadectwa pracy z dawnych lat → FAQ Chcę sprawdzić lokalizację archiwum → FAQ Chcę skorzystać z pracowni naukowej → FAQ Chcę poznać ceny skanów i kserokopii → FAQ Szukam informacji o innych oddziałach → FAQ Chcę zapisać szkołę na lekcję archiwalną → FAQ
Kontakt i siedziba
Oddział w Bielsku-Białej jest jedną z placówek Archiwum Państwowego w Katowicach. Przed wizytą warto skontaktować się telefonicznie.
| Nazwa | Adres | Telefon |
|---|---|---|
| Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Bielsku-Białej | Bielsko-Biała | 33 484 81 80 |
Zadania i udostępnianie
Archiwum realizuje szereg zadań związanych z państwowym zasobem archiwalnym — od przejmowania i zabezpieczania dokumentów po ich udostępnianie obywatelom i instytucjom. Dla mieszkańca najważniejsze są usługi bezpośrednie: można tu uzyskać uwierzytelnione wypisy, odpisy i wyciągi z akt, a także reprodukcje dokumentów i zaświadczenia na ich podstawie. Szczególnie często poszukiwana jest dokumentacja osobowo-płacowa — świadectwa pracy, zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach z okresu PRL oraz wcześniejszego.
| Obszar | Opis |
|---|---|
| Kształtowanie zasobu | Przejmowanie, ewidencjonowanie i opracowywanie materiałów archiwalnych |
| Przechowywanie i zabezpieczanie | Profesjonalne warunki magazynowe dla dokumentów historycznych |
| Udostępnianie | Wypisy, odpisy, wyciągi, reprodukcje i zaświadczenia dla obywateli |
| Działalność naukowa | Badania, publikacje i popularyzacja wiedzy o zasobach |
| Informacja i edukacja | Lekcje archiwalne, wystawy, doradztwo dla badaczy |
Zasób archiwalny
Zbiory oddziału w Bielsku-Białej są wyjątkowe w skali kraju — jako jedyne w Polsce zawierają akta z obszaru trzech zaborów. Łączna długość akt przekracza 20 000 metrów bieżących, a materiały sięgają końca XIII wieku. To zróżnicowane źródło dla genealogów, historyków regionalnych, badaczy przemysłu i osób poszukujących dokumentów rodzinnych.
| Rodzaj materiału | Opis |
|---|---|
| Dokumenty administracji państwowej | Akta z lat 1815–1938, Sejmu Śląskiego (1922–1939), urzędów wojewódzkich i starostw |
| Dokumenty plebiscytowe i powstańcze | Akta Polskiego Komisariatu Plebiscytowego i Naczelnej Rady Ludowej (1920–1922) |
| Dokumenty okupacyjne | Rejencja katowicka, sąd specjalny, NSDAP i jej struktury powiatowe |
| Dokumenty PRL i transformacji | Urzędy wojewódzkie, rady narodowe, dokumentacja PZPR po 1989 r. |
| Akta gospodarcze | Spółki, koncerny, przedsiębiorstwa, związki pracodawców i pracowników |
| Zbiory kartograficzne | Wielotysięczny zbiór map topograficznych i planów miast |
| Druki ulotne i fotografie | Afisze, plakaty, obwieszczenia, dokumenty życia społecznego |
Pracownia Masowego Odkwaszania Papieru
Przy ul. Józefowska 104 działa także specjalistyczna Pracownia Masowego Odkwaszania Papieru — unikatowa w skali kraju jednostka ratująca zniszczone dokumenty. Została otwarta w grudniu 2007 roku i od tego czasu prowadzi masową konserwację akt z XIX i XX wieku, które uległy zakwaszeniu. Technologia opiera się na kąpieli wodorowęglanem magnezu, po której dokumenty są czyszczone, prasowane, reperowane i przepakowywane do bezkwasowych opakowań. To zaplecze techniczne nie obsługuje bezpośrednio klientów — działa na potrzeby własne archiwum i innych instytucji, zabezpieczając zasoby na przyszłe pokolenia.
| Element | Informacja |
|---|---|
| Technologia | Masowe odkwaszanie wodorowęglanem magnezu w kąpieli wodnej (Neschen) |
| Przeznaczenie | Ratowanie dokumentów z XIX–XX w. zniszczonych przez zakwaszenie |
| Proces | Oczyszczanie → kąpiel odkwaszająca → prasowanie → reperacja → przepakowanie |
| Lokalizacja | Osobny budynek parterowy przy ul. Józefowska 104 |
FAQ
1. Jak napisać wniosek o wydanie dokumentów z archiwum? Wniosek należy złożyć na piśmie, wskazując jak najdokładniej dane poszukiwanej osoby oraz rodzaj dokumentacji. Można to zrobić osobiście, listem poleconym lub przez ePUAP.
2. Jak uzyskać świadectwo pracy z archiwum? Świadectwa pracy i inna dokumentacja osobowo-płacowa z okresu PRL oraz wcześniejszego przechowywana jest w zasobie archiwalnym. Należy złożyć wniosek o wydanie odpisu lub zaświadczenia, podając dane pracodawcy, okres zatrudnienia i dane osobowe. Wypis z akt można otrzymać w formie uwierzytelnionej.
3. Gdzie jest archiwum w Bielsku-Białej? Archiwum mieści się przy ul. Józefowska 104, 83-214 Bielsko-Biała. To nowoczesny budynek archiwalny oddany do użytku w 2015 roku, zastępujący starsze placówki w mieście.
4. Jak skorzystać z pracowni naukowej? Pracownia naukowa służy do pracy z materiałami archiwalnymi.
5. Ile kosztują skany i kopie dokumentów? Za skany, kopie i reprodukcje dokumentów archiwalnych pobierane są opłaty zgodnie z cennikiem archiwum.
6. Gdzie są oddziały zamiejscowe archiwum? Archiwum Państwowe w Katowicach posiada cztery oddziały zamiejscowe: w Bielsku-Białej (ul. Józefowska 104), Cieszynie, Gliwicach i Raciborzu. Oddział w Bielsku-Białej obsługuje region południowy, wcześniej obejmował także Oświęcim i Żywiec.
7. Jak zapisać szkołę na lekcję archiwalną? Lekcje archiwalne i wycieczki edukacyjne są elementem działalności popularyzatorskiej archiwum.
Materiał źródłowy stanowiła strona https://katowice.ap.gov.pl/ap/oddzial/bielsko-biala.
![]()
Ostatnie Artykuły
![[PIŁKA NOŻNA] Puszcza Niepołomice – Podbeskidzie Bielsko-Biała 2:0 w Betclic 1. lidze. Goście z Bielska-Białej bez punktów](/images/mecz/thumbnails/puszcza-niepolomice-podbeskidzie-bielsko-biala-29082026-20.webp)
[PIŁKA NOŻNA] Puszcza Niepołomice – Podbeskidzie Bielsko-Biała 2:0 w Betclic 1. lidze. Goście z Bielska-Białej bez punktów

Policja sprawdzi rowerzystów i użytkowników hulajnóg w Bielsku-Białej

Mickiewicz wyjdzie z książki - Narodowe Czytanie w Bielsku-Białej

Ponad milion złotych na odbudowę magazynu po powodziach

Po krótkiej przerwie patron wraca do Szkoły Podstawowej nr 30

Kierowcy z aplikacji pod lupą. Policja sprawdzi przewozy w Bielsku-Białej

Björk w trzech miejscach i noc muzyki. Festiwal wyjdzie na ulice Bielska-Białej

Spokojne wakacje w powiecie bielskim. Ostatni weekend będzie testem rozsądku

Tłumy na Zamkowej. Art Square łączy warsztaty, muzykę i teatr

Ponad 2500 książek w Galerii Sfera. Kiermasz wesprze potrzebujących

Jedna zasada może zdecydować o bezpieczeństwie dziecka w Bielsku-Białej

Stoły w hali OSR Victoria znów ożyją. Wraca bielska liga tenisa

Powiatowe szpitale zagrożone zamykaniem. ZPP pisze do rządu

Pomnik wynalazcy stanie przed szkołą. Radni zdecydowali jednogłośnie
Przydatne dane teleadresowe
- Szpital Wojewódzki w Bielsku-Białej - kontakt, godziny, informacje
- Szpital Pediatryczny w Bielsku-Białej - kontakt, oddziały, poradnie i rejestracja
- Apteki Buczkowice, powiat bielski - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Drugi Śląski Urząd Skarbowy w Bielsku-Białej - kontakt, godziny, sprawy online
- Apteki Wilamowice, powiat bielski - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Książnica Beskidzka - Filia Lipnik w Bielsku-Białej - kontakt, godziny, zapis do biblioteki
