42 familoki i 170 mieszkań. Jedyna kolonia górnicza w gminie
Czerwone ceglane domy tworzą jeden z najbardziej charakterystycznych fragmentów Czechowic-Dziedzic. Kolonia Górnicza nadal jest zamieszkana, choć współcześni lokatorzy nie muszą mieć nic wspólnego z kopalnią. Układ osiedla przypomina o czasach, gdy wokół pracy górników organizowano całe życie mieszkańców.
- Czerwone familoki powstały dla pracowników kopalni
- Historia kopalni zaczęła się jeszcze przed wydobyciem węgla
Czerwone familoki powstały dla pracowników kopalni
Kolonię zbudowano w 1903 roku w północnej części dzisiejszych Czechowic-Dziedzic, na terenie dawnej wsi Żebracz. Było to osiedle robotnicze dla górników Kopalni Węgla Kamiennego „Silesia”. Charakterystyczne, jednopiętrowe domy wzniesiono z czerwonej cegły, nawiązując do zabudowy znanej z Górnego Śląska jako familoki.
Osiedle składało się z:
- 42 ceglanych budynków,
- pięciu rzędów, nazywanych „rajami”,
- 170 dwuizbowych mieszkań.
Jeden z rzędów przeznaczono dla urzędników. Pozostałe budynki zajmowali przede wszystkim górnicy pobliskiej kopalni i ich rodziny.
Kolonia nie była wyłącznie zespołem mieszkalnym. Na jej terenie znajdowały się studnie, plac targowy nazywany „kurzym rynkiem”, sklep, piekarnia i fryzjernia. Mieszkańcy mieli także przydomowe hodowle oraz szopki na drewno i węgiel. Taki układ pozwalał załatwiać część codziennych spraw bez opuszczania osiedla.
Codziennie nowe informacje z Bielska-Białej publikujemy na bielskonews.pl. Planujesz wolny czas? Aktualne wydarzenia i imprezy znajdziesz zawsze na bielskonews.pl/wydarzenie.
Historia kopalni zaczęła się jeszcze przed wydobyciem węgla
Początki przemysłowej historii tego miejsca wiążą się z poszukiwaniem złóż solanki dla uzdrowiska w Goczałkowicach. Prace rozpoznawcze prowadzono już w XIX wieku.
Budowę pierwszego szybu przy ulicy Górniczej rozpoczęto w 1905 roku. Rok później ruszyło wydobycie węgla. To właśnie rozwój kopalni stworzył zapotrzebowanie na mieszkania dla pracowników i doprowadził do powstania kolonii.
Kolonia Górnicza zachowała funkcję mieszkaniową do dziś. Nie wszyscy obecni lokatorzy są związani z górnictwem, ale układ pięciu rzędów domów i ceglana zabudowa nadal pozwalają odczytać pierwotny charakter osiedla. Dla mieszkańców Czechowic-Dziedzic to jeden z nielicznych tak wyraźnych śladów przemysłowych początków miasta.
na podstawie: UM Czechowice-Dziedzice.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Ponad 400 osób na jubileuszowym Gminnym Dniu Seniora

99 autobusów za blisko 115 mln zł. Przed beskidzką komunikacją trzy jubileusze

Co robić w weekend w Bielsku-Białej? Przewodnik na 20–22 listopada

Stary budynek przedszkola przeszedł modernizację za ponad 1,7 mln zł

Mieszkańcy Bielska-Białej mogą ocenić transport. Ankieta wesprze strategię do 2035 roku

Koronka koniakowska i bibułkowe kwiaty ożywiły Giełdę Warsztatów

Bielska firma zdobyła tytuł Firmy Roku 2025. Zespół urósł o 100 osób

Ostatnia w tym roku Giełda Staroci w Białej. Co znajdzie się na stoiskach?

Legalna praca cudzoziemców bez formalnych pułapek. Bezpłatne spotkanie w Bielsku-Białej

Teleskop i robot szachista w nowej pracowni. Powstała w Bielsku-Białej

Historia w naczepie i goglach VR. Dwa bezpłatne wydarzenia w Bielsku-Białej

Seniorzy bez protekcjonalnego tonu. Konferencja o przemocy w Bielsku-Białej

Lodoelektro wraca na Orlik: łyżwy i DJ Szymon Mosor w dwóch turach

Pies biegał przy ruchliwym skrzyżowaniu. Drogówka zabrała go do radiowozu
Przydatne dane teleadresowe
- Parafia Przenajświętszej Trójcy w Bielsku-Białej - kontakt, kancelaria, sakramenty
- Apteki Porąbka, powiat bielski - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Placówka Opiekuńczo-Wychowawcza nr 5 "Słoneczny Dom" w Bielsku-Białej - kontakt, zadania i wsparcie dla dzieci
- Parafia św. Brata Alberta w Bielsku-Białej - msze, kancelaria, sakramenty
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej - kontakt, godziny, informacje
- Drugi Śląski Urząd Skarbowy w Bielsku-Białej - kontakt, godziny, sprawy online
