42 familoki i 170 mieszkań. Jedyna kolonia górnicza w gminie

Czerwone ceglane domy tworzą jeden z najbardziej charakterystycznych fragmentów Czechowic-Dziedzic. Kolonia Górnicza nadal jest zamieszkana, choć współcześni lokatorzy nie muszą mieć nic wspólnego z kopalnią. Układ osiedla przypomina o czasach, gdy wokół pracy górników organizowano całe życie mieszkańców.

• Czerwone familoki powstały dla pracowników kopalni
• Historia kopalni zaczęła się jeszcze przed wydobyciem węgla

Czerwone familoki powstały dla pracowników kopalni

Kolonię zbudowano w 1903 roku w północnej części dzisiejszych Czechowic-Dziedzic, na terenie dawnej wsi Żebracz. Było to osiedle robotnicze dla górników Kopalni Węgla Kamiennego „Silesia”. Charakterystyczne, jednopiętrowe domy wzniesiono z czerwonej cegły, nawiązując do zabudowy znanej z Górnego Śląska jako familoki.

Osiedle składało się z:

• 42 ceglanych budynków,
• pięciu rzędów, nazywanych „rajami”,
• 170 dwuizbowych mieszkań.

Jeden z rzędów przeznaczono dla urzędników. Pozostałe budynki zajmowali przede wszystkim górnicy pobliskiej kopalni i ich rodziny.

Kolonia nie była wyłącznie zespołem mieszkalnym. Na jej terenie znajdowały się studnie, plac targowy nazywany „kurzym rynkiem”, sklep, piekarnia i fryzjernia. Mieszkańcy mieli także przydomowe hodowle oraz szopki na drewno i węgiel. Taki układ pozwalał załatwiać część codziennych spraw bez opuszczania osiedla.

Historia kopalni zaczęła się jeszcze przed wydobyciem węgla

Początki przemysłowej historii tego miejsca wiążą się z poszukiwaniem złóż solanki dla uzdrowiska w Goczałkowicach. Prace rozpoznawcze prowadzono już w XIX wieku.

Budowę pierwszego szybu przy ulicy Górniczej rozpoczęto w 1905 roku. Rok później ruszyło wydobycie węgla. To właśnie rozwój kopalni stworzył zapotrzebowanie na mieszkania dla pracowników i doprowadził do powstania kolonii.

Kolonia Górnicza zachowała funkcję mieszkaniową do dziś. Nie wszyscy obecni lokatorzy są związani z górnictwem, ale układ pięciu rzędów domów i ceglana zabudowa nadal pozwalają odczytać pierwotny charakter osiedla. Dla mieszkańców Czechowic-Dziedzic to jeden z nielicznych tak wyraźnych śladów przemysłowych początków miasta.

na podstawie: UM Czechowice-Dziedzice.