Ryzyko zgonu może być 100 razy wyższe. Jesień to czas profilaktyki seniorów

Jesienią i zimą infekcje dróg oddechowych pojawiają się częściej, a dla osób starszych zwykłe przeziębienie może oznaczać długą hospitalizację i utratę sprawności. W Bielsku-Białej, podobnie jak w całym kraju, warto przed sezonem pomyśleć nie tylko o higienie, lecz także o szczepieniach. Szczególnej uwagi wymagają grypa, COVID-19, RSV, krztusiec i zakażenia pneumokokowe.

Główny Inspektorat Sanitarny, Główny Inspektorat Farmaceutyczny oraz Naczelna Izba Aptekarska prowadzą kampanię „Jesień bez infekcji. Złota jesień zaczyna się od profilaktyki”. Jej celem jest przypomnienie, że kilka prostych nawyków i odpowiednio dobrane szczepienia mogą ograniczyć ryzyko zachorowania oraz powikłań.

• Zamknięte pomieszczenia sprzyjają transmisji wirusów
• U seniorów infekcja może oznaczać długą rehabilitację
• Szczepienia przeciw grypie, RSV i pneumokokom dostępne w kilku miejscach

Zamknięte pomieszczenia sprzyjają transmisji wirusów

W chłodniejszych miesiącach ludzie częściej przebywają w pomieszczeniach, rzadziej je wietrzą, a suche powietrze wysusza śluzówkę nosa i gardła. Naturalna bariera ochronna dróg oddechowych działa wtedy słabiej. Jednocześnie wzrasta aktywność między innymi wirusów grypy, RSV i SARS-CoV-2.

Ograniczeniu rozprzestrzeniania się infekcji sprzyjają codzienne działania:

• mycie rąk wodą z mydłem, zwłaszcza po powrocie do domu i przed jedzeniem;
• zasłanianie nosa i ust chusteczką podczas kaszlu lub kichania;
• regularne wietrzenie pomieszczeń;
• unikanie bliskiego kontaktu z osobami chorymi;
• zakładanie maseczki w przychodni lub aptece, gdy występują objawy infekcji albo w otoczeniu kaszlą inne osoby.

Odporność wspierają także sen, regeneracja, regularny ruch i odpowiednie nawodnienie. W codziennym jadłospisie warto uwzględnić warzywa, owoce, kiszonki, produkty pełnoziarniste oraz zdrowe tłuszcze. Znaczenie mają również ograniczanie stresu, odpoczynek, kontakt z naturą i relacje z bliskimi.

U seniorów infekcja może oznaczać długą rehabilitację

Z wiekiem układ odpornościowy działa mniej sprawnie. Dodatkowe obciążenie stanowią choroby przewlekłe, między innymi cukrzyca, nadciśnienie, choroby serca, przewlekłe schorzenia płuc i choroby autoimmunologiczne. Mogą one zwiększać ryzyko ciężkiego przebiegu infekcji, a także zaostrzenia już istniejących problemów zdrowotnych.

Seniorzy częściej trafiają do szpitala z powodu sezonowych zakażeń, a ich pobyt zwykle trwa dłużej niż u młodszych pacjentów. Powrót do wcześniejszej sprawności nie zawsze jest pełny. Po grypie lub COVID-19 przez wiele miesięcy może utrzymywać się większe ryzyko problemów sercowo-naczyniowych, między innymi zawału serca lub udaru mózgu. Ma to związek między innymi z przewlekłym stanem zapalnym i podwyższonym ryzykiem zakrzepów.

W materiałach kampanii podano, że ryzyko zgonu w przebiegu choroby, której można zapobiegać dzięki szczepieniu, jest u osób starszych 100 razy wyższe niż u dzieci. To nie oznacza, że każda infekcja u seniora będzie miała ciężki przebieg, ale pokazuje, dlaczego profilaktyka powinna być omawiana przed rozpoczęciem sezonu zachorowań.

Szczepienia przeciw grypie, RSV i pneumokokom dostępne w kilku miejscach

Szczepienia są najskuteczniejszą metodą ograniczania ryzyka ciężkich chorób zakaźnych i ich powikłań. Chronią także osoby z otoczenia, w tym dzieci, partnerów i współpracowników. Mniejsza liczba zachorowań oznacza również mniej zwolnień lekarskich i hospitalizacji.

Seniorzy powinni przed sezonem jesienno-zimowym skonsultować możliwość szczepienia przeciwko:

• grypie;
• COVID-19;
• RSV;
• zakażeniom pneumokokowym;
• krztuścowi.

Część tych szczepień jest bezpłatna, a część podlega refundacji. Dokładne zasady zależą od rodzaju szczepionki i uprawnień pacjenta, dlatego osoby przyjmujące leki lub chorujące przewlekle powinny omówić wybór z lekarzem albo farmaceutą.

Szczepienia można wykonać w publicznych i niepublicznych punktach, między innymi w przychodniach podstawowej opieki zdrowotnej, ambulatoryjnej opiece specjalistycznej oraz w aptekach mających umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. W aptekach szczepienia wykonują farmaceuci, ale ta forma dotyczy wyłącznie osób dorosłych. Listę dostępnych punktów można sprawdzić na stronie pacjent.gov.pl.

Dane dotyczące sezonu 2025/2026 wskazują na wzrost liczby zaszczepionych przeciw grypie i COVID-19 osób po 60. roku życia. Po wprowadzeniu refundacji zwiększyła się również liczba szczepień przeciw RSV i półpaścowi. Dla mieszkańców Bielska-Białej oznacza to, że przed wizytą w punkcie szczepień warto sprawdzić nie tylko jego adres, lecz także możliwość wykonania konkretnego szczepienia oraz zasady odpłatności.

na podstawie: Urząd Miejski w Bielsku-Białej.