Sztuka trafia na szpitalne oddziały. Nowy projekt w Bielsku-Białej

Koncerty, warsztaty i rozmowy o literaturze odbywają się tam, gdzie pacjenci zwykle nie mają dostępu do wydarzeń kulturalnych – na oddziałach Beskidzkiego Centrum Onkologii – Szpitala Miejskiego w Bielsku-Białej. W ciągu kilku miesięcy zaplanowano ponad sto spotkań dla dorosłych osób leczonych w szpitalu. Udział nie wymaga artystycznych umiejętności, a zajęcia można przerwać w dowolnym momencie. Za projektem stoją Fundacja Pasmo, artyści i wolontariusze.

• Ponad sto wydarzeń na oddziałach szpitalnych
• Zajęcia bez ocen i presji
• Bielski projekt ma posłużyć kolejnym szpitalom

Ponad sto wydarzeń na oddziałach szpitalnych

„Spotkania z kulturą” potrwają od lipca do października. To jeden z pierwszych w Polsce projektów, w których sztuka trafia bezpośrednio do pacjentów hospitalizowanych na oddziałach. Program przygotowała Fundacja Pasmo – Instytut Odporności Społecznej.

Zajęcia są prowadzone dla dorosłych pacjentów oddziałów onkologicznego, kardiologicznego, gastroenterologicznego i chirurgicznego. Obejmują także zakład radioterapii oraz osoby objęte opieką paliatywną.

W programie znalazły się:

• kameralne koncerty,
• warsztaty plastyczne,
• zajęcia fotograficzne,
• spotkania literackie,
• ćwiczenia ruchowe i oddechowe.

W organizację wydarzeń zaangażowano kilkunastu artystów i artystek z regionu oraz wolontariuszy. Spotkania odbywają się przede wszystkim w małych grupach, a ich tempo jest dopasowywane do stanu i możliwości uczestników. Pacjent nie musi zostawać do końca zajęć ani przygotowywać się do nich wcześniej – może dołączyć na tak długo, jak pozwala mu na to samopoczucie.

– Beskidzkie Centrum Onkologii stawia na to, by pacjent był w centrum naszej uwagi nie tylko jako osoba chora, ale jako człowiek. Projekt Spotkania z kulturą wpisuje się w to podejście. Wierzymy, że obecność kultury i sztuki na oddziałach dobrze wpłynie na samopoczucie pacjentów i atmosferę leczenia – mówi Elżbieta Popielska, zastępczyni dyrektora do spraw organizacji, rozwoju i funduszy zewnętrznych Beskidzkiego Centrum Onkologii.

Zajęcia bez ocen i presji

Organizatorzy podkreślają, że uczestnicy nie muszą mieć żadnego doświadczenia artystycznego. Warsztaty opierają się na zasadzie: „Nie musisz być dobry w sztuce, żeby sztuka była dobra dla Ciebie”. Koncerty mają dawać możliwość odpoczynku, a spotkania literackie stają się punktem wyjścia do rozmów o rzeczach, które przynoszą radość i pomagają oderwać myśli od codziennych problemów.

Pierwsze tygodnie projektu pokazały, że pacjenci sięgają po nowe aktywności i odkrywają zainteresowania, których wcześniej nie mieli okazji rozwijać podczas pobytu w szpitalu.

– Jak pokazały pierwsze tygodnie projektu, dzięki zajęciom pacjenci odkrywają nowe pasje i choć na chwilę odwracają myśli od choroby, kierują je ku czemuś pięknemu, co daje wytchnienie – mówi Edyta Ruta, koordynatorka projektu z Fundacji Pasmo.

Dostosowanie zajęć do możliwości pacjentów ma również wymiar organizacyjny. Dzięki temu udział w kulturze nie wymaga opuszczania oddziału, dodatkowego transportu ani planowania całego dnia. Personel szpitala na bieżąco konsultuje przebieg spotkań z prowadzącymi.

Bielski projekt ma posłużyć kolejnym szpitalom

„Spotkania z kulturą” nie są wyłącznie cyklem wydarzeń. Projekt ma także część edukacyjną i badawczą. Opinie pacjentów, personelu oraz artystów zostaną zebrane, aby sprawdzić, które metody pracy najlepiej odpowiadają osobom leczonym w szpitalu.

Wnioski mają pomóc w przygotowaniu podobnych programów wsparcia w innych placówkach w Polsce. Fundacja Pasmo działa na styku kultury, zdrowia i polityki społecznej. Jest członkiem Platformy Innowacji w Zdrowiu Publicznym Światowej Organizacji Zdrowia oraz reprezentuje Polskę w europejskiej sieci CultureAndHealth.

Projekt otrzymał dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury „Kultura – Interwencje. Edycja 2026”. Wsparcia udzieliły także firmy Rekord SI i Marbet.

na podstawie: UM Bielsko-Biała.