Szpitale powiatowe pod presją. W Warszawie padło ostrzeżenie przed zapaścią

W warszawskiej konferencji nie było miejsca na miękkie słowa. Padały mocne diagnozy, a w tle widać było coś więcej niż spór o pieniądze – narastający strach, że z systemu ochrony zdrowia zaczynają wypadać całe elementy. Wśród mówiących był Andrzej Płonka, starosta bielski, który wraz z przedstawicielami szpitali powiatowych domaga się szybkiej reakcji rządu. Organizatorzy akcji „Czarny tydzień” przekonują, że stawką nie jest komfort placówek, lecz dostępność leczenia.

• Czarny tydzień ma pokazać, jak kruche stały się szpitale powiatowe
• Andrzej Płonka mówi o winie zrzucanej na samorządy
• Ostrzeżenie przed chwilą, w której szpital przestaje leczyć

Czarny tydzień ma pokazać, jak kruche stały się szpitale powiatowe

Ogólnopolska akcja protestacyjna pod hasłem „Czarny tydzień” trwa przez kilka dni i ma zwrócić uwagę na sytuację, którą jej organizatorzy opisują bez ogródek: rosnące kolejki, zamykane oddziały, braki kadrowe i coraz trudniejsze utrzymanie świadczeń. Za przedsięwzięciem stoi Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych, a wsparcie deklaruje także Związek Powiatów Polskich.

Wspólna konferencja w Warszawie była próbą pokazania, że problem nie dotyczy jednego czy dwóch szpitali, ale całego układu, który zaczyna się chwiać. Według organizatorów potrzebne są nie kosmetyczne poprawki, lecz decyzje systemowe. I to szybko, bo każda zwłoka ma swój ciężar w postaci kolejnych ograniczeń dla pacjentów.

W centrum sporu znalazło się pytanie o odpowiedzialność. Szpitale powiatowe chcą, by rozmowa o zdrowiu publicznym nie kończyła się na wzajemnym przerzucaniu winy, ale prowadziła do naprawy mechanizmu finansowania i organizacji leczenia.

Andrzej Płonka mówi o winie zrzucanej na samorządy

Andrzej Płonka, starosta bielski i prezes Związku Powiatów Polskich, podkreślał, że samorządy nie mogą odpowiadać za decyzje podejmowane poza ich zasięgiem, a później wpisywane w codzienność szpitali. Zwracał uwagę, że ciężar kosztów pracy w lecznicach urósł już do poziomu, którego powiaty nie są w stanie dźwigać bez końca.

„Dzisiaj w kosztach szpitala płace to jest ponad 80%”.

Jak wynikało z jego wypowiedzi, samorządy mają obowiązek reagować na skutki decyzji podejmowanych w ministerstwie, zespole trójstronnym i parlamencie, choć nie uczestniczą realnie w ich kształtowaniu. W praktyce oznacza to nieustanne dosypywanie pieniędzy do systemu, który od dawna działa na granicy wydolności. Gdy środków brakuje, szpitale popadają w zadłużenie, a to odbija się już nie na tabelkach, lecz na dostępności leczenia.

To właśnie ten mechanizm – niewidoczny dla pacjenta aż do chwili, gdy trzeba czekać dłużej albo szukać pomocy w innym miejscu – organizatorzy protestu uznają za najbardziej niebezpieczny. Ich zdaniem problem nie kończy się na budżetach placówek. Dotyka samych fundamentów opieki.

Ostrzeżenie przed chwilą, w której szpital przestaje leczyć

Waldemar Malinowski, prezes OZPSP, przekonywał, że protest nie ma uderzać w chorych. Wręcz przeciwnie – to do nich kierowany jest komunikat o stanie systemu. Jego zdaniem szpitale powiatowe coraz częściej stają się dla dostawców usług partnerami nieprzewidywalnymi, a to już krok od realnych zaburzeń w leczeniu.

„Naszym celem było zwrócenie większej uwagi pacjentów na to, że ich szpital powiatowy może zniknąć z mapy powiatu”.

Malinowski przywołał przykład placówki w Skarżysku-Kamiennej, która nie otrzymała od dostawców ważnych leków do programu leczenia stwardnienia rozsianego. Pacjenci musieli szukać pomocy gdzie indziej. To pokazuje, jak szybko problem finansowy potrafi zamienić się w medyczny. Jeśli szpitale tracą stabilność wobec dostawców, zaczynają tracić także zdolność leczenia.

Podczas konferencji wrócił też pomysł Lokalnego Centrum Zdrowia, opartego na ścisłej współpracy podstawowej opieki zdrowotnej, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej i szpitala. Organizacje od lat wskazują, że taki model mógłby uporządkować system, ale jak dotąd nie udało się uzyskać politycznej zgody na jego wdrożenie. I właśnie w tym punkcie spór przestaje być akademicki. Chodzi już nie o koncepcję, lecz o to, czy powiatowe lecznice pozostaną filarem opieki, czy będą powoli wypychane na margines.

na podstawie: Starostwo Powiatowe w Bielsku-Białej.