Partnerzy RECUP w Bielsku‑Białej – kultura jako narzędzie do ożywiania przestrzeni miejskich

W sali ratusza zebrała się międzynarodowa grupa, by rozmawiać o kulturze, która łączy miejsca i ludzi – nie jako wydarzenie od święta, lecz jako strategia przemiany miasta. W tym samym czasie Bielsko‑Biała pokazuje, jak lokalne projekty i europejska wymiana doświadczeń mogą napędzać zmiany w przestrzeni miejskiej. Relacja z dwudniowego spotkania partnerów projektu RECUP.

• Bielsko‑Biała przyjmuje partnerów i dzieli się doświadczeniem
• RECUP – warsztaty, gra miejska i konkretne narzędzia dla miast
• Praktyczne przykłady i dalsze perspektywy dla miasta

Bielsko‑Biała przyjmuje partnerów i dzieli się doświadczeniem

Podczas oficjalnego otwarcia w Ratuszu gości powitał prezydent Jarosław Klimaszewski, któremu towarzyszyli m.in. przewodnicząca Dorota Piegzik‑Izydorczyk oraz wiceprzewodniczący Konrad Łoś i Karol Markowski. Otwarcie odbyło się 4 marca i zgromadziło przedstawicieli miast‑partnerów z Budapesztu (Újbuda), Dublina, Amersfoort, Dubrownika oraz Mancomunidad de l’Horta Nord.

“Nie mogę wyobrazić sobie lepszego momentu na to spotkanie niż czas, gdy Bielsko‑Biała jest pierwszą w historii Polską Stolicą Kultury.”
— Jarosław Klimaszewski

W wystąpieniach podkreślano, że miasto traktuje kulturę jako element zdrowia społecznego i narzędzie przeciwdziałania izolacji. Koordynatorka projektu z Wydziału Kultury i Promocji Urzędu Miejskiego w Bielsku‑Białej – Kinga Czernek – akcentowała wagę wymiany doświadczeń w sieci URBACT.

“Miasto to nie tylko budynki, ale przede wszystkim wspólnota ludzi, a kultura jest spoiwem relacji między nimi.”
— Kinga Czernek

RECUP – warsztaty, gra miejska i konkretne narzędzia dla miast

Projekt RECUP (REinventing Culture in Urban Places) skoncentrował się na dwóch głównych filarach – wzmacnianiu więzi społecznych oraz planowaniu przestrzeni miejskich i inwestycji. Program spotkania obejmował m.in.:

• warsztaty poświęcone związkom między sztuką a dobrostanem;
• prezentacje i analizę projektów partnerów;
• wizyty studyjne w instytucjach kultury w mieście;
• miejską grę terenową wymagającą wygodnych butów i otwartego umysłu.

Anita Horvath z Újbudy zapowiadała bogaty program skupiony na łączeniu aspektów społecznych i przestrzennych. Główna ekspertka projektu, Elisa Filippi, zwróciła uwagę na rolę Bielska‑Białej w sieci i na praktyczny wymiar kultury.

“Pokazali państwo, że kultura nie jest luksusem. To fundament zdrowej wspólnoty.”
— Elisa Filippi

Na scenie krajowej głos zabrał przedstawiciel Krajowego Punktu URBACT – Aldo Vargas‑Tetmajer.

“Udział w sieciach URBACT może być właściwą ścieżką do opracowywania skutecznych rozwiązań dla wyzwań miejskich.”
— Aldo Vargas‑Tetmajer

Spotkanie łączyło wymiar strategiczny z praktyką – eksperci i lokalne grupy pracowali nad strategiami komunikacji między miastami oraz nad adaptacją rozwiązań, a nie ich bezpośrednim kopiowaniem.

Praktyczne przykłady i dalsze perspektywy dla miasta

W programie pojawiły się konkretne inicjatywy, które w Bielsku‑Białej już działają lub są testowane – między innymi gra miejska Śladami Szeptuch – Szlakiem Słowiańskich Demonów, powiązana z cyfrową platformą SplotBB, oraz projekt Treeline, łączący sztukę, naturę i przestrzeń miejską. Takie działania pokazują podejście „adaptować, nie kopiować” – czerpanie inspiracji z partnerów, ale wdrażanie rozwiązań w lokalnym kontekście.

Drugiego dnia partnerzy odwiedzili miejskie instytucje kultury, przeszli spacer po centrum i wyruszyli na Szyndzielnię, by połączyć obserwację przestrzeni z rozmową o możliwych interwencjach.

W materiałach spotkania wskazano także perspektywę dalszych naborów i udziału miast w akcjach URBACT, co ma znaczenie dla pozyskiwania wiedzy oraz środków na działania miejskie.

W informacji użyto materiałów Wydziału Kultury i Promocji Urzędu Miejskiego w Bielsku‑Białej.

W 2026 roku, jako Pierwsza Polska Stolica Kultury, Bielsko‑Biała wykorzystuje uczestnictwo w projekcie URBACT IV do kształtowania modelu polityki kulturalnej opartej na współtworzeniu i aktywności mieszkańców – podejście, które ma szansę inspirować inne miasta.

na podstawie: UM Bielsko-Biała.